Vì Sao Càng Lo Làm Không Tốt Bạn Càng Dễ Trì Hoãn, Và Cách Bẻ Vòng Lặp Đó
Nhiều người nghĩ trì hoãn là vì mình không đủ nghiêm túc. Nhưng có một kiểu trì hoãn rất phổ biến lại đến từ việc mình quá lo làm không tốt. Bài càng quan trọng, càng sợ làm dở, đầu óc càng né. Không phải vì nó không quan trọng. Mà chính vì nó quá quan trọng nên mình thấy khó bắt đầu trong trạng thái chưa chắc chắn.
Đây là một vòng lặp rất mệt. Càng lo, càng né. Càng né, càng hết thời gian. Càng hết thời gian, càng làm vội. Và khi làm vội, kết quả lại thường không như ý. Kết quả đó quay lại nuôi đúng nỗi lo ban đầu rằng mình làm không tốt thật. Nếu không nhìn ra cơ chế này, rất nhiều bạn sẽ chỉ thấy mình yếu ý chí mà không hiểu vì sao bản thân cứ lặp lại mãi.
Vì Sao Càng Lo Làm Không Tốt Bạn Càng Dễ Trì Hoãn, Và Cách Bẻ Vòng Lặp Đó
Theo tôi, phần quan trọng nhất là nhận ra trì hoãn ở đây đang làm nhiệm vụ bảo vệ mình. Nó bảo vệ mình khỏi cảm giác chưa tốt, khỏi khả năng thất vọng, khỏi việc phải đối diện với một kết quả không đẹp. Vấn đề là cách bảo vệ này chỉ có tác dụng rất ngắn, còn hậu quả thì dài hơn nhiều.
Bước đầu tiên để bẻ vòng lặp: đừng đòi bài đầu tiên phải đẹp
Khi nỗi sợ nằm ở việc phải làm thật tốt, mình cần hạ chuẩn của lần bắt đầu xuống. Không phải hạ chuẩn cả bài, mà hạ chuẩn của bản nháp đầu tiên. Nếu bản mở đầu được phép vụng, được phép thiếu, được phép chỉ là xương sống, đầu óc sẽ đỡ chống đối hơn rất nhiều.
Bước thứ hai: biến nỗi lo mơ hồ thành tiêu chí cụ thể
Nhiều khi mình lo vì không biết thế nào mới gọi là ổn. Hãy thử hỏi bài này cần đủ những gì để qua mức chấp nhận được. Có dàn ý rõ. Có 3 luận điểm. Có 5 câu trả lời đúng. Có 1 ví dụ thật. Khi tiêu chí cụ thể hơn, nỗi lo bớt giống một đám mây nặng đè lên đầu.
Bước thứ ba: tập quen với việc sửa sau, đừng ép hoàn hảo ở lần đầu
Rất nhiều bạn trì hoãn vì vô thức muốn bản đầu tiên cũng phải tốt luôn. Nhưng học tập ngoài đời hiếm khi vận hành như vậy. Hầu hết bài ổn đều đi qua chỉnh sửa, bổ sung, làm lại một phần. Khi chấp nhận điều đó, mình bớt xem bản nháp đầu là bài kiểm tra danh dự của bản thân.
Tôi cũng nghĩ nên nhìn lại cách mình tự nói trong đầu. Nếu mỗi lần chuẩn bị làm một việc khó, bạn tự nhắc nếu không làm tốt thì sao, não sẽ nghe rõ tín hiệu đe dọa hơn là tín hiệu hành động. Thử đổi thành cứ làm một phần trước đã, mình sẽ sửa sau. Câu mới này không màu hồng, nhưng dễ giúp mình bước vào việc hơn.
Bẻ vòng lặp không phải là hết sợ ngay
Nhiều khi bạn vẫn sợ, vẫn lo, vẫn thấy mình chưa chắc. Nhưng bạn bắt đầu dù đang có những cảm giác đó. Chính chỗ này mới là điểm xoay. Không cần đợi cảm xúc đẹp lên hết mới làm. Mình chỉ cần hành động đủ nhỏ để cảm xúc không còn quyền ngăn hoàn toàn nữa.
Nếu bạn thường trì hoãn mạnh nhất ở những việc mình thật sự quan tâm, có thể vấn đề không phải bạn vô trách nhiệm. Có thể bạn đang sợ không làm tốt đến mức đầu óc chọn né. Nhìn đúng điều đó đã là một bước rất lớn để đối xử với mình vừa chính xác vừa tử tế hơn rồi.
Nếu muốn tiếp tục gỡ những vòng lặp kiểu này, bạn có thể đọc thêm các bài cùng chuyên mục. Nhiều thay đổi bền thường không đến từ việc tự ép mạnh hơn, mà từ việc hiểu đúng nỗi sợ đang đứng sau sự trì hoãn của mình.
