Cách Tổ Chức Một Vòng So Tài Trí Tuệ Trong Lớp Để Ai Cũng Muốn Tham Gia
So tài trí tuệ trong lớp nghe rất hấp dẫn, nhưng nếu tổ chức không khéo, nó rất dễ trôi về hai cực. Hoặc là quá dễ nên mất hứng nhanh. Hoặc là quá thiên về vài bạn vốn phản xạ tốt, còn phần còn lại ngồi xem. Điều đáng tiếc là một hoạt động lẽ ra giúp lớp vui hơn và nghĩ nhiều hơn lại vô tình làm vài bạn cảm thấy mình không có chỗ bước vào.
Tôi nghĩ một vòng so tài hay không nằm ở việc câu hỏi khó tới đâu. Nó nằm ở thiết kế nhịp chơi. Ai cũng cần có cơ hội tham gia thật, chứ không chỉ là cơ hội nghe đáp án từ người khác. Khi giữ được điều đó, không khí lớp sẽ khác hẳn.
Cách Tổ Chức Một Vòng So Tài Trí Tuệ Trong Lớp Để Ai Cũng Muốn Tham Gia
Tôi thường nghĩ hoạt động này cần có bốn yếu tố.
Thứ nhất: trộn nhiều loại thử thách, đừng chỉ dùng một kiểu
Nếu cả buổi chỉ dùng câu hỏi phản xạ, những bạn chậm hơn một nhịp sẽ nhanh chóng rời cuộc. Nhưng nếu có xen quan sát, ghi nhớ, suy luận nhóm, hình dung không gian hoặc câu hỏi có gợi ý nhiều tầng, cơ hội sẽ được chia đều hơn.
Thứ hai: cho người chơi thời gian nghĩ thật, dù chỉ vài giây
Hoạt động trong lớp không nên biến thành cuộc bấm chuông liên tục. Chỉ cần 5 đến 10 giây cho mọi người nghĩ hoặc thảo luận cặp đôi, cả lớp sẽ có cảm giác mình đang chơi thật chứ không chỉ ngồi xem người nhanh nhất thể hiện.
Thứ ba: thay đổi cách tính điểm
Có vòng cá nhân, có vòng theo bàn, có vòng thưởng cho cách giải thích hay chứ không chỉ đáp án đúng. Cách này làm trò chơi bớt một màu và bớt tạo khoảng cách quá mạnh giữa người dẫn đầu và phần còn lại.
Thứ tư: giữ lời giải ngắn và sáng
Nhiều hoạt động hụt nhịp vì phần giải thích quá dài. Chỉ cần đủ để mọi người hiểu tại sao đáp án đúng là được. Nếu muốn dạy sâu thêm, nên để sang một nhịp khác thay vì nhét hết vào giữa trò chơi.
Một khung 15 phút khá dễ dùng trong lớp
Bạn có thể chia hoạt động thành ba phần. Mở đầu bằng 3 câu dễ để kéo lớp vào cuộc. Ở giữa là 4 đến 5 câu vừa sức nhưng đa dạng định dạng. Kết bằng một vòng nhóm ngắn để lớp cùng cười hoặc tranh luận nhẹ. Khung này giúp năng lượng đi lên rồi khép lại đẹp mà không kéo lê.
Tôi cũng khuyên nên đổi người đại diện sau vài lượt. Nếu để một bạn nói mãi, dù lớp vẫn vui thì nhiều người khác cũng sẽ dần đứng ngoài. Việc xoay vai không chỉ để công bằng, mà còn để giữ cảm giác cả lớp là chủ thể của hoạt động.
Ai cũng muốn tham gia mới là thắng lớn nhất
Trong môi trường lớp học, hoạt động tốt không phải hoạt động tạo ra người thắng áp đảo nhất. Nó là hoạt động mà nhiều bạn vốn ít nói vẫn thấy mình có cửa. Vài bạn giỏi có thể tỏa sáng ở đâu đó khác rất nhiều rồi. Một vòng so tài trí tuệ đẹp là vòng khiến phần còn lại cũng muốn thử.
Nếu bạn đang tìm một format dùng được thật trong lớp, hãy bắt đầu từ khung này rồi chỉnh theo nhóm học sinh của mình. Chỉ cần giữ đúng nguyên tắc công bằng về nhịp và cơ hội, không khí sẽ dễ cuốn hơn rất nhiều.
